Routines. Wat overeind blijft zonder wilskracht.

Hoe het eruitziet als dit je laagste schakel is

Gedrag, geen gevoel. Dit is wat anderen zien als routines je zwakste schakel zijn.

• Je onderhandelt elke dag opnieuw met jezelf of je gaat trainen, aan je project werkt of gezond eet. De beslissing staat elke ochtend weer open.
• Je wacht op motivatie of op de grote kans in plaats van vandaag de kleine stap te zetten.
• Je dag begint met prikkels in plaats van met een keuze. Als eerste naar de telefoon, waarna de toon voor de hele dag gezet is.
• Je eet uit stress in plaats van uit honger, of slaat maaltijden over zonder dat het een keuze is.
• Je gaat moeilijke gesprekken en belangrijke taken uit de weg, met afleiding en excuses, zonder bewust te besluiten uit te stellen.
• Onder druk reageer je met frustratie of schiet je direct in de verdediging. Instinct in plaats van strategie.
• Je werkt hard en staat op dezelfde plek. Inzet is niet het probleem, herhaling van hetzelfde wel.
• Je omgeving bevestigt het oude gedrag. De keuken, de werkplek en de mensen om je heen staan nog waar jij niet meer wilt staan.

Lees het hele model in de white paper. Download gratis

Wat routines hier betekenen

Een routine is een reeks handelingen die je zo vaak herhaalt dat je er niet meer over nadenkt. Een patroon is het grotere geheel: de verzameling routines, gewoontes en onbewuste keuzes die samen de richting van je leven bepalen. Tandenpoetsen is de routine. Hoe je omgaat met zelfzorg, discipline en structuur is het patroon eromheen.

Het mechanisme eronder is energiebesparing. Het brein herkent patronen en automatiseert ze, omdat dat goedkoper is. Hoe vaker je iets doet, hoe sterker de verbinding wordt. De versterker staat altijd aan en weegt niets. Wie niet bewust kiest wat er versterkt wordt, laat dat over aan omgeving, emotie en gemak.

Er lopen twee routes van waarnemen naar doen. De korte lus gaat rechtstreeks: er gebeurt iets, je reageert, er komt een resultaat, en dat resultaat bepaalt of je diezelfde reactie de volgende keer weer inzet. De lange lus zit ertussen en heeft vier stappen: waarnemen wat er feitelijk gebeurt, opties en gevolgen afwegen, bewust besluiten, en handelen. De lange lus is duur. Het brein wil er zo snel mogelijk vanaf door er weer een patroon van te maken.

Onder druk telt dit omdat het systeem dan terugschakelt naar de oudste lagen. Wie niet getraind is, valt terug in oude patronen. Wie wel getraind is blijft in het denkende deel, reguleert de stress en handelt vanuit logica. Van buiten lijkt dat op snelheid of talent. Het is herhaling. In een situatie zonder tijd om na te denken is het enige wat overeind blijft wat al duizenden keren is ingesleten.

Wat het oplevert is tweeledig. Continuïteit op de dagen dat het tegenzit, en vrijgemaakte capaciteit. Je hoeft niet elke dag opnieuw te beslissen of je gaat trainen of aan je project werkt. De energie die anders opgaat aan onderhandelen met jezelf, gaat naar het werk.

Waar het mee verward wordt

Routine en motivatie

Motivatie is vluchtig en niet stuurbaar, het systeem wel. Wachten op motivatie is hetzelfde als wachten op weer.

Routine en wilskracht

Wilskracht is de brandstof die opgaat aan de interne discussie. De routine is precies het ding dat die discussie overbodig maakt.

Routine en discipline

Discipline is wat je nodig hebt zolang het systeem niet klopt. Als je omgeving tegen je in werkt is falen een kwestie van logica. Een goed systeem verlaagt de benodigde discipline.

Routine en de grote beslissing

Het is verleidelijk om te denken dat succes komt door een enkel moment dat alles verandert. In werkelijkheid is het bijna altijd een optelsom van duizenden kleine keuzes.

Routine en patroon

De routine is de herhaalde handeling. Het patroon is het geheel dat richting geeft. Je verandert geen patroon zonder ergens een routine aan te pakken.

Automatisme en automatische piloot

Hetzelfde mechanisme, ander eigenaarschap. Het automatisme is door jou geprogrammeerd en werkt voor je. De automatische piloot is door omgeving en gewoonte geprogrammeerd en stuurt jou.

Reactie en keuze

Zodra je een patroon onderbreekt, creëer je een keuze. Dat is het hele werk van de lange lus in één zin.

Wat het onderzoek laat zien

Bijna de helft van je dag wordt dus niet beslist. Die wordt afgespeeld. De vraag is wie de opname heeft gemaakt.

Waarom een hoge score elders dit niet opvangt

Routines zijn de schakel die de andere zeven uitvoerbaar maakt. Identiteit en doelen leveren richting, routines leveren beweging. Zonder deze schakel blijft de bovenliggende schakel een voornemen.

Dat werkt ook terug. Wat je herhaalt wordt op den duur wie je bent, dus een oude routine houdt een oude identiteit in de lucht. En commitment dat elke dag opnieuw bevochten moet worden is nog geen routine. Routine is het punt waarop het commitment structureel is geworden.

Een hoge score op motivatie vangt dit het slechtst op van allemaal. Wie voor elke prestatie een gevoel nodig heeft dat komt en gaat, presteert zolang dat gevoel er is.

Waar het werk begint

Stap nul is bewustzijn. Als je niet weet waarom je doet wat je doet, blijf je in dezelfde cirkel draaien. Noteer drie dagen lang elk moment waarop je iets doet zonder erbij na te denken: het eerste wat je doet bij het wakker worden, hoe je reageert op stress en kritiek, wat je eet zonder erbij stil te staan, welke excuses je jezelf voorhoudt.

Daarna een drietrap. Identificeren: wat is je automatische reactie en welke situaties zetten die aan. Onderbreken: een bewuste handeling die je dwingt te stoppen, vijf seconden stil, een ademhaling, of hardop benoemen dat dit het oude patroon is. Vervangen: welke nieuwe handeling komt ervoor in de plaats, herhaald tot het de standaard is.

Drie ontwerpregels voor die nieuwe routine. Hang die aan iets dat er al staat. Maak die in het begin zo klein dat falen niet kan. Maak de voortgang zichtbaar, want de positieve prikkel is wat het patroon vastzet. Consistentie weegt zwaarder dan intensiteit.

De stap die het vaakst wordt overgeslagen is de omgeving. Die is een stille programmeur. Staan de mensen om je heen al waar jij naartoe wilt, welke invloed hebben ze op je gewoontes, en welke prikkels houden je vast. Blijf je in een omgeving die je oude patronen aanzet, dan verander je tegen de stroom in.